Kathmandu
Cancer Center
Kathmandu
Cancer Center
VMAT/IMRT प्रेसिजन रेडिएसन, क्रेनियो-स्पाइनल इरिडिएसन र स्टेरियोट्याक्टिक रेडियोसर्जरी — बहुविशेषज्ञ टिमद्वारा सम्पूर्ण उपचार योजना।
⚠️ महत्त्वपूर्ण: दिमागको ट्युमर देखिएमा ढिला नगरी विशेषज्ञसँग परामर्श लिनुहोस्। समयमै उपचार सुरु गर्नाले नतिजा राम्रो हुन्छ।
दिमागको ट्युमर भनेको मस्तिष्क (Brain) वा त्यसको वरपर रहेका कोषहरूमा असामान्य वृद्धि हुनु हो। दिमाग खप्परभित्र सीमित ठाउँमा हुन्छ, त्यसैले सानो ट्युमरले पनि दबाब परेर लक्षण देखाउन सक्छ।
दिमागको ट्युमर दुई प्रकारका हुन्छन् — दिमागभित्रबाटै उत्पन्न हुने Primary Brain Tumor र शरीरका अन्य भागको क्यान्सरबाट दिमागमा फैलिने Metastatic (Secondary) Brain Tumor। दुवैको उपचार फरक हुन्छ।
Glioma, Glioblastoma, Meningioma, Medulloblastoma — दिमागका आफ्नै कोषबाट सुरु।
फोक्सो, स्तन, मिर्गौला, छाला (Melanoma) को क्यान्सर दिमागमा फैलिएको। Brain Metastasis भनिन्छ।
प्रकार अनुसार उपचार र नतिजा फरक हुन्छ — सही निदान जरुरी
ढिलो बढ्ने। Grade I–II। निगरानी वा सर्जरीपछि रेडिएसन। दीर्घकालीन नियन्त्रण सम्भव।
Grade IV। छिटो बढ्ने। Stupp Protocol — सर्जरी + Temozolomide + IMRT/VMAT। KCC मा उपलब्ध।
ज्यादातर क्यान्सररहित। Observation, सर्जरी, वा रेडिएसन। उपचारपछि राम्रो नतिजा।
पिट्युटरी ग्रन्थिमा। हर्मोन समस्या र दृष्टि कमजोरी। Cabergoline वा सर्जरी।
बच्चामा सामान्य। क्रेनियो-स्पाइनल इरिडिएसन (CSI) + Chemotherapy। KCC मा उपलब्ध।
अन्य क्यान्सरबाट फैलिएको। Whole Brain RT वा Stereotactic Radiosurgery — KCC मा उपलब्ध।
यी लक्षणहरू देखिएमा तुरुन्त MRI गराउनुहोस् — ढिला गर्नु खतरनाक
बिहान उठ्दा बलियो टाउको दुखाइ, बिस्तारै घट्ने — दिमागको दबाब बढेको संकेत।
बिनाकारण वाकवाकी, विशेषगरी बिहान वा टाउको दुखाइसँगै उल्टी।
नयाँ सुरु भएको मिर्गी वा स्तम्भ — दिमागको ट्युमरको प्रमुख संकेत।
एक हात वा खुट्टा अचानक कमजोर हुनु, वा एक भाग सुन्निएजस्तो हुनु।
दोहोरो देखिनु, एक तर्फ मात्र देख्न गाह्रो वा दृष्टि अचानक धमिलो हुनु।
स्मरण शक्ति घट्नु, शब्द खोज्न गाह्रो हुनु, व्यक्तित्व वा व्यवहारमा अचानक परिवर्तन।
सही निदान — सही उपचारको आधार
दिमागको ट्युमरको पहिलो र सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण जाँच। ट्युमरको स्थान, आकार र प्रकार बुझ्न मद्दत गर्छ। Gadolinium Contrast दिएर MRI गरिन्छ।
आपतकालमा वा रगत जमेको छ/छैन भनेर थाहा पाउन। MRI भन्दा छिटो — तर MRI नै बढी जानकारी दिन्छ।
ट्युमरबाट सानो नमूना निकालेर परीक्षण गरिन्छ — यसबाटै Grade र प्रकार थाहा हुन्छ। Stereotactic Biopsy गरेर कम नोक्सानीमा नमूना लिन सकिन्छ।
IDH Mutation, MGMT Methylation, 1p/19q Co-deletion — यी परीक्षणले उपचारको प्रतिक्रिया र नतिजाबारे जानकारी दिन्छ।
Brain Metastasis को अवस्थामा — पहिलो क्यान्सर कहाँ भएको हो भनेर थाहा पाउन CT Chest-Abdomen-Pelvis वा PET Scan।
उपचारको प्रकार ट्युमरको किसिम, स्थान र बिरामीको स्वास्थ्य अनुसार निर्धारण गरिन्छ
दिमागको ट्युमर निकाल्ने सर्जरी। सम्पूर्ण वा आंशिक रूपमा ट्युमर निकाल्न सकिन्छ। न्युरोसर्जनसँग सहकार्य गरी KCC मा उपचार योजना बनाइन्छ।
Awake Craniotomy — बोल्ने वा हात-खुट्टा चलाउने केन्द्रको नजिकको ट्युमरमा बिरामी उपकरणहरूको जाँच गर्दागर्दै सर्जरी गरिन्छ।
सर्जरीपछि बाँकी रहेको ट्युमर वा अप्रेशन गर्न नसकिने ट्युमरमा प्रेसिजन रेडिएसन दिइन्छ। VMAT/IMRT प्रविधिले सामान्य दिमागको कोषलाई न्यूनतम असर गर्दै क्यान्सर कोष नाश गर्छ।
Medulloblastoma र अन्य ट्युमर जुन स्पाइनल कर्डमा फैलिन सक्छ — ती अवस्थामा पूरा दिमाग र मेरुदण्डमा रेडिएसन दिइन्छ।
बच्चाहरूमा आवश्यक परेमा Anaesthesia (बेहोश) अवस्थामा पनि यो उपचार गर्न सकिन्छ — KCC मा यो सुविधा उपलब्ध छ।
Temozolomide (TMZ) — GBM र High Grade Glioma मा। केही ट्युमरमा Bevacizumab (Avastin) थपिन्छ। बच्चाको Medulloblastoma मा CSI पछि केमोथेरापी।
स्टेरोइड (Dexamethasone) — दिमागको सुन्निनु घटाउन। Anti-epileptic दवाइ — मिर्गी रोक्न। रिह्याबिलिटेसन — शरीरको शक्ति र बोली फर्काउन।
दिमागको ट्युमर उपचार न्युरोसर्जन, रेडिएसन ओन्कोलोजिस्ट, मेडिकल ओन्कोलोजिस्ट र न्युरोलोजिस्टको संयुक्त निर्णयबाट हुन्छ। KCC मा ट्युमर बोर्ड मिटिङमा प्रत्येक बिरामीको केस छलफल गरिन्छ।
नेपालमै विश्वस्तरीय उपचार — भारत जानु अघि एकपटक परामर्श लिनुहोस्
दिमागको सामान्य भागलाई कम असर गर्दै क्यान्सर कोषमा सटीक रेडिएसन।
Medulloblastoma मा Cranio-Spinal Irradiation — बच्चाहरूका लागि विशेष सुविधा।
GBM को अन्तर्राष्ट्रिय मानक उपचार — TMZ + IMRT — नेपालमै।
न्युरोसर्जन, रेडिएसन, मेडिकल ओन्कोलोजिस्ट मिलेर उत्तम निर्णय।
MRI रिपोर्ट छ? न्युरोसर्जनले उपचारको बारेमा भनिसक्नुभएको छ? व्हाट्सएपमा रिपोर्ट पठाउनुहोस् — रेडियोथेरापी र उपचार योजनाबारे छिटो जवाफ पाउनुहुन्छ।
📍 ताथली, भक्तपुर · रिङ रोड पिकअप उपलब्ध