KCC ब्राकिथेरापी क्लिनिक
अनुहारको छालाको क्यान्सर:
बिना शल्यक्रिया,
रूप र कार्यक्षमता जस्ताको तस्तै।
अनुहार, आँखाको वरिपरि वा कान जस्ता संवेदनशील अंगमा छालाको क्यान्सर हुँदा शल्यक्रिया गर्दा अनुहारको रूप बिग्रिने, ठूलो खत बस्ने वा ती अंगको काम गर्ने क्षमता घट्ने ठूलो जोखिम हुन्छ। KCC मा हामी विकिरण सिधै ट्युमर भएको ठाउँमा मात्र पुर्याउँछौं — बाहिरी छालालाई क्षति नपुर्याई, क्यान्सर निको हुन्छ।
Skin cancer on the face, periorbital region, ear and body — treated without surgery at KCC Kathmandu since 2019.
उपचारको विधि
उपचार कसरी गरिन्छ?
ट्युमरको गहिराइ र आकार हेरेर हामी दुई प्रकारका आधुनिक विधिहरू प्रयोग गर्छौं। दुवै विधिको एउटै लक्ष्य हो — बिरामीको अनुहार र आत्मविश्वास जोगाउनु।
Custom Surface Mould
कस्टम सर्फेस मोल्डयसमा बिरामीको प्रभावित अंग (जस्तै: गाला, आँखाको ढकनी, नाक वा कान) को दुरुस्तै आकार मिल्ने गरी एउटा विशेष 'मोल्ड' तयार पारिन्छ। विकिरणको स्रोत यही मोल्डभित्र रहेका साना च्यानलहरू हुँदै सिधै ट्युमरको सतहमा पुग्छ।
यसमा छालामा कुनै सुइ रोपिँदैन र अपरेसन पनि गर्नु पर्दैन। हरेक सेसन सकिएपछि यो मोल्डलाई निकालिन्छ।
Interstitial Brachytherapy
इन्टर्स्टिसियल ब्राकिथेरापीयदि ट्युमर अलि मोटो वा छालाको गहिराइसम्म फैलिएको छ भने सर्फेस मोल्डले मात्र पुग्दैन। यस्तो अवस्थामा स्थानीय बेहोसी दिएर ट्युमरको भित्र र वरपर एकदमै मसिना सुइहरू राखिन्छन्। विकिरणको स्रोत तिनै सुइहरू मार्फत सिधै ट्युमरको भित्री भागसम्म पुग्छ।
क्यान्सरलाई भित्रैबाट जडैदेखि नष्ट गर्छ।
उपचार गरिने प्रमुख क्षेत्रहरू
हामीले अनुहार र शरीरका यी जटिल भागहरूमा सफल उपचार गरिसकेका छौं:
वास्तविक केसहरू
हाम्रा बिरामीहरूको वास्तविक अनुभव।
केस १ · Surface Mould · गालाको SCC
गालाको क्यान्सर — बिना शल्यक्रिया दागविहीन उपचार
एक महिला बिरामीको गालामा तीव्र रूपमा बढिरहेको गाँठो देखिएको थियो।
अन्य अस्पतालमा उहाँलाई शल्यक्रिया नै एक मात्र विकल्प भएको र यसले
अनुहारमा ठूलो स्थायी दाग छोड्ने सल्लाह दिइएको थियो।
KCC मा आएपछि, हाम्रा विशेषज्ञ टोलीले उहाँको गालाको बनावट
अनुसार विशेष सर्फेस मोल्ड तयार गरी मात्र ५ दिन (५ सेसन) मा
उपचार सम्पन्न गरे।
आज उहाँको अनुहारमा कुनै दाग छैन, अनुहार पहिले जस्तै छ र क्यान्सर पूर्ण रूपमा निको भएको छ।
केस २ · Interstitial + Surface Mould · Periorbital BCC · शल्यक्रियापछि उच्च जोखिम
आँखाको वरिपरिको क्यान्सर — आँखा पूर्ण सुरक्षित
आँखाको वरिपरि क्यान्सर हुँदा शल्यक्रिया गर्दा आँखाको ढकनी,
आँसु बग्ने नली वा आँखाको ज्योति नै गुम्ने खतरा हुन्छ।
एकजना बिरामीको आँखाको वरिपरि पहिले शल्यक्रिया भइसकेको थियो,
तर क्यान्सर पूर्ण रूपमा हटेको थिएन। सर्जनहरूले पुनः
शल्यक्रिया गर्दा आँखाको ढकनी फाल्नुपर्ने चेतावनी दिएका थिए।
KCC मा हामीले इन्टर्स्टिसियल र सर्फेस मोल्डको संयुक्त प्रयोग
गरेर आँखा र यसको प्रणालीलाई पूर्ण रूपमा जोगाउँदै बाँकी रहेको
ट्युमरलाई विकिरणद्वारा नष्ट गर्यौं।
बिरामीको आँखा र दृष्टि दुवै सुरक्षित रह्यो।
बिरामीको गोपनीयताका लागि नाम र पहिचान परिवर्तन गरिएको छ।
तुलना
शल्यक्रिया कि ब्राकिथेरापी?
तपाईंको लागि कुन सही हो?
हामी प्रत्येक बिरामीलाई ब्राकिथेरापी नै गर्नुपर्छ भनी आग्रह गर्दैनौं। चिकित्सा विज्ञानमा जहाँ शल्यक्रिया नै उत्तम विकल्प हुन्छ, हामी स्पष्ट र इमानदार सल्लाह दिन्छौं।
| अवस्था | शल्यक्रिया (Surgery) कहिले उत्तम? |
ब्राकिथेरापी (Brachytherapy) कहिले उत्तम? |
|---|---|---|
| ट्युमरको आकार र गहिराइ | एकदमै ठूलो ट्युमर वा क्यान्सर हड्डी, कुरकुरे हड्डी (Cartilage) वा मांसपेशीभित्र सम्म पुगेको अवस्थामा | अनुहार, नाक, वा आँखाको वरिपरि जहाँ शल्यक्रिया गर्दा कुरुप देखिने वा अंगको काम बिग्रिने डर हुन्छ |
| उमेर र स्वास्थ्य अवस्था | युवा बिरामीहरू जसमा सानो ट्युमर छ र Mohs शल्यक्रियाबाट राम्रो नतिजा आउन सक्छ | ज्येष्ठ नागरिक वा अन्य स्वास्थ्य समस्याका कारण पूर्ण बेहोसी गरेर मेजर अपरेसन गर्न नमिल्ने बिरामी |
| क्यान्सर बल्झिएको अवस्था | पहिलो पटकको सामान्य क्यान्सर जहाँ ट्युमरलाई पूरै निकालेर ल्याब परीक्षण (Histological margin) गर्नुपर्ने हुन्छ | शल्यक्रिया गरिसकेपछि पनि क्यान्सरको केही अंश बाँकी रहेको अवस्थामा वा पहिले अपरेसन गरेको ठाउँमा क्यान्सर पुनः बल्झिएमा |
विशेषज्ञ टोली
तपाईंको उपचार गर्ने टोली।
Radiation Oncologist · Skin Brachytherapy Lead
Dr. Abish Adhikari
KCC को स्किन ब्राकिथेरापी कार्यक्रमको नेतृत्व डा. अविषले गर्नुहुन्छ। उहाँसँग अनुहार तथा शरीरको छालाको क्यान्सर उपचारमा २,००० भन्दा बढी ब्राकिथेरापी प्रक्रियाहरूको अनुभव छ। सन् २०२४ मा रियादमा आयोजित अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन (MESRO) मा उहाँले मुखको क्यान्सरको गैर-शल्यक्रिया उपचारमा उत्कृष्ट प्रस्तुति पुरस्कार समेत जित्नुभएको थियो।
Clinical & Radiation Oncologist
Dr. Subhas Pandit
डा. सुभास प्रतिष्ठित GEC-ESTRO स्किन वर्किङ ग्रुपका सदस्य हुनुहुन्छ। यो त्यही अन्तर्राष्ट्रिय समूह हो जसले विश्वभर छालाको ब्राकिथेरापी कसरी गर्ने भन्ने निर्देशिका (Guidelines) बनाउँछ। उहाँ सन् २०२४ मा मोन्ट्रियलमा आयोजित क्युरीथेरापी सम्मेलनमा अतिथि वक्ता हुनुहुन्थ्यो।
उपचारको प्रक्रिया
पहिलो परामर्शदेखि
निको हुनेसम्म।
तल क्रमैसँग के हुन्छ भनेर सरल भाषामा लेखिएको छ।
रिपोर्टको विस्तृत अध्ययन
डा. अविषले तपाईंको बायोप्सी, इमेजिङ र पुराना रिपोर्टहरू हेरेर ट्युमरको प्रकृति अनुसार मोल्ड वा सुइ — कुन विधि उपयुक्त हुन्छ तय गर्नुहुन्छ।
कस्टम मोल्ड निर्माण
यदि सर्फेस मोल्ड विधि तय भएमा, तपाईंको छालाको दुरुस्तै नाप लिएर मोल्ड बनाइन्छ। यसका लागि २ देखि ३ दिन लाग्छ।
सीटी प्लानिङ
मोल्ड वा सुइ राखिसकेपछि सीटी स्क्यान गरेर कम्प्युटर सफ्टवेयरमार्फत विकिरणको मात्रा तय गरिन्छ — ताकि स्वस्थ छाला जोगियोस् र क्यान्सर मात्र नष्ट होस्।
उपचार — ३ देखि ५ दिन, OPD
उपचार दैनिक १ वा २ पटक गरिन्छ। प्रत्येक सेसन केही मिनेटको मात्र हुन्छ। यसका लागि अस्पताल भर्ना हुनु पर्दैन — बिरामी उपचार गराएर सहजै घर फर्कन सक्छन्।
नियमित फलो-अप
उपचार सकिएपछि ३ र ६ महिनामा जाँच गरिन्छ। पूर्ण रूपमा निको भएको सुनिश्चित गर्न हामी बिरामीलाई २ वर्षसम्म नियमित फलो-अपमा बस्न सल्लाह दिन्छौं।
अक्सर सोधिने प्रश्नहरू
तपाईंले सोध्न चाहेका प्रश्नहरू।
पर्दैन। काठमाडौं क्यान्सर सेन्टर (KCC) मा सन् २०१९ देखि नै छालाको ब्राकिथेरापी — सर्फेस मोल्ड र इन्टर्स्टिसियल दुवै — सफलतापूर्वक भइरहेको छ। यसका लागि आवश्यक अत्याधुनिक उपकरण, विशेषज्ञ टोली र अनुभव नेपालमै उपलब्ध छ।
उपचार गरिएको ठाउँमा केही हप्तासम्म घामले डढेजस्तो सामान्य रातो हुन सक्छ, जुन समयक्रमसँगै आफैं ठीक भएर जान्छ। शल्यक्रियाको जस्तो ठूलो खत बस्दैन। दीर्घकालमा रङ अलिकति फरक हुन सक्छ — तर धेरैले त्यो पनि महसुस गर्दैनन्।
आँखाको सुरक्षा नै हाम्रो पहिलो प्राथमिकता हो। उपचार योजनामा आँखाले कति विकिरण पाउँछ भनेर सीटी स्क्यानबाट सुनिश्चित गरिन्छ — र त्यो सुरक्षित सीमाभित्र राखिन्छ। KCC मा आँखाको वरिपरिका BCC र SCC दुवै प्रकारका, र शल्यक्रियापछि उच्च जोखिमका केसहरू पनि उपचार भइसकेका छन् — आँखा र दृष्टि जोगाएर।
छालाको surface mould उपचारका लागि प्रायः भर्ना हुनु पर्दैन — तपाईं उपचार गराएर त्यही दिन घर फर्किन सक्नुहुन्छ। Interstitial विधिमा ट्युमरको ठाउँ र गहिराइ अनुसार एकदुई राति बस्नुपर्न सक्छ। योजना बनाउँदा हामी स्पष्ट भन्छौं।
हो। शल्यक्रियापछि क्यान्सर फेरि बल्झेका वा क्यान्सरको किनारा सफा नआएका केसहरू KCC मा नियमित रूपमा उपचार गरिन्छ। पहिले अपरेसन गरेको ठाउँमा पुनः अपरेसन जटिल हुन्छ — विकिरण उपचार प्रायः राम्रो विकल्प हुन्छ। तपाईंको अघिल्लो अपरेसन र पैथोलोजी रिपोर्ट लिएर आउनुहोस्।
मोल्ड बनाउन सामान्यतः २ देखि ३ दिन लाग्छ। पहिले तपाईंको छालाको छाप लिइन्छ — दन्त चिकित्सकले दाँतको छाप लिएजस्तै, दुखाइ हुँदैन। त्यसबाट तपाईंको छालाको आकारमा ठ्याक्कै मिल्ने मोल्ड बनाइन्छ।
तपाईंको रिपोर्ट हामीलाई पठाउनुहोस्
र विशेषज्ञको सल्लाह लिनुहोस्।
बायोप्सी, इमेजिङ र अघिल्लो उपचारको रिपोर्ट WhatsApp मा पठाउनुहोस्। डा. अविषको टोलीले हेरेर त्यही दिन जवाफ दिन्छ।